“कास”

कास(क) गाय, म्हैस, शेळी वगैरेची दुधाची ओटी. 
 (ख) धोतर किंवा लुगडें नेसल्यावर त्याचे सोगे मागें खोवतात ते. 
  (ग) कंबर. उ० गळां तुळसीहार कासें पितांबर । आवडे निरंतर हेंचि ध्यान ॥
कास घालणेंएकाद्या कामासाठीं सर्व सामुग्री जुळवून तयार होऊन राहणें. एकादी गोष्ट करावयास उत्सुकतेनें सिद्ध होणें. उ०
उत्तरहि पाण्डवांतें वर्णन कळवी पुन्हां स्वजनकास ।
कीं, हाच घालणारे व्यसेनीं तारावया स्वजन कास” ॥                                                   मोरो०-विराट.
   
कास कसणेंएकादीं गोष्ट ईर्ष्येनें किंवा उत्साहानें करावयासाठीं सिद्ध होणें.उ० हा सीते ! कशि कळलां त्वद्व्यसनकथा पिकास ? हा सीते॥
हो सीते ! जरि नत मी, कशितोंचि तथापि कास हा सीते!॥ मोरोपंत
कासेला लागणें, किं० कास धरणेंकांहीं विशिष्ट उद्देशानें एकाद्या माणसाचा किंवा वस्तूचा आश्रय करून असणें.उ०  होतें सद्धर्माच्या कासेला लागतां सदा शिव हो । येतों, बसा; प्रसन्न प्रभु मृत्यंजय तुम्हां सदाशिव हो ॥
                               मोरोपंत-वनपर्व, अ. १३, आय २७.
  शत्रुची धरुनि कास पीडितो । देशबांधवजना उगाचि तो । मेळवीं न शम, अंतिं तो फसे, द्वेषपात्र उभयत्र होतसे ॥                                                              वि० वा० भिडे.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *