सर्व देशांतील निवडक म्हणी – भाग A

A blind man will not thank you for a looking-glass.दर्पण आंधळ्याकरीं, देतां न होय उपकारी.
A blind man would be glad to see the moon. -Oriental.आंधळा पाहातां चांद, हेाय मेाठा आनंद.
A blithe heart makes a blooming visage.-Scotch.खुश दिल जाचें असे, मुख त्याचें फुल्लें दिसे.
A blockhead takes a whole night, for what a clever fellow will do in an hour.-Oriental.मुरखकी सारीरात, चतरकी एकबात.
A boaster and a liar are cousin-germans.बढाईखोर आणि लबाड, उभयतां असती भाऊबंद.
A broken friendship may be soldered,but will never be sound.तुटली मैत्री जडली जाती, अखंडित चालत नसती.
A buffalo does not feel the weight of his own horns.-Orientalभैसकों अपानें सींग भारी नही. अ स्वबालकांचे पोषण,नाही वाटत कठिण.
A busy tongue makes the mind repent at leisure.फार बोल बोलतो,पश्चाताप पावतो.
A camel came into a mad village,the people thought that it was god.-Orientalबावलें गावमें उंट आया,लोग जानें परमेसर पाया.
A candle lights others and consumes itself.मेणबत्ती स्वतां जळती,प्रकाश दुसऱ्या देती. अ॰ चंदना परी झिजावें. उपकार लोकीं करावे.
A careless watch invites the vigilant foe.सुस्त असता पाहारेकरी, गलीम येतो भीतरीं.
A charitable man is the true lover of God.जो ईश्वरास मानतो, तो धर्मात्मा असतो.
A chaste eye exiles licentious looks.दुष्ट संगतीनें मन, दोषी नकरिती सुजन.
A cheerful countenance is the index of good heart.मनामाजी सुखी दुःखी, त्याचें चिन्ह जाणा मुखीं.
A child may have too much of his mother’s blessings.आईचे लाडामुळें, मूल होई खुळें.
A chip of the old block.एके माळेचे मणि, एका सारखे एकगणी.
A civil denial is better than a rude grant.थट्टाकरून बक्षिस करी, नदेण्याची बरोबरी.
A close heart and an open face will carry you through the world.गुप्तमन उत्तम वाचा धरी, तो सुखें देश पलाटन करी.
A clear conscience fears no accusation.कर नाही, त्यास डर नाहीं.
A close mouth shows a wise head.मौन धारण करतो, तो शाहाणा दिसतो.
A closed fist is equal to a plum.- Oriental.बंधीमूठ लाख बराबर. म॰ झाकली मूठ सवालाखाची.
A coming misfortune must be borne with patience;when it is gone, you are liberated.-Oriental.आतेका नांव सहज्या, जातेका नांव मुक्ता. अ॰ आलेदैवीं सहनकरणें, गेल्यावरी मुक्त होणें. 
A contented mind is continual feast.मनीं संतोषातें मानी, जिकडे तिकडे मेजवानी. सं॰ सदासंतुष्ट मनसःसर्वाःसुखमयादिशः
A contented mind is an inestimable treasure.जे कीं मना समाधान, तेंचि रत्नाचें निधान.
A covetous man is always in want.लोभी मनुष्याची श्रध्दा, तृप्त होईना कदा.
A corrupt fountain cannot send forth fresh streams.-Oriental.खारे पाणी आडांत, गोडें कोठून पोहऱ्यांत.
A coward always boasts of his courage.-Persian.भित्रा युध्दीं सरे मागें, शूरत्वाची बढाई सांगे.
A coward and a boaster are near akin.एक्या जातीचे प्राणी, भितऱ्या बढाईखोरा गणी.
A coward may boast when he is safe.जोंवरी देखिलें नाहीं पंचानना, तोंवरी जंबुक करी गर्जना.
A cracked bell can never sound well.फुटकी घांट नकरी, नाद चांगल्यापरी. अ॰ वेडा झाला, कामांतून गेला.
A crooked tree will have a crooked shadow.वांकडे झाडीं, छाया वांकडी. अ॰ स्वभाव जो वांकडा, तो नीट नहोय बापडा.
A crown will not cure the headache,nor golden slipper the gout.माथ्याचें दुखणें बरें होईना मुकुटानें, पायाचें ना सुवर्णजोड्यानें.
A cursed cow has short horns.गाय मारकी असती, तिचीं सिंगें लांब नसतीं. अ॰ सुज्ञ दुष्टाचे हातीं, सत्ता कांहीं नदेती.
A day after the fair.बाजार उठूनिया गेला, मग आला खरीदीला. हिं॰ सुखे धानो पानी पढा.
A debauched son of a noble family is a foul stream from a clear spring.व्यसनी पुत्र कुलीनाला, शुध्द जळातूनि जैसा नाला. पु॰ सूर्यापोटीं शनैश्र्वर.
A deceitful friend is worse than a deadly serpent.-Persian.कपटी मित्राचें मन, अधिक दुष्ट सर्पाहून. सं॰ दुर्जनस्यच सर्पस्यवरंसर्पोनदुर्जनः
A deceitful peace is more hurtful than open war.कपटाचा सल्ला घातक, लढाई नाहीं इतकी बाधक.
A deed done has an end.-Italian.शेवटास गेलें, तें कार्य झालें.
A deformed body may have a beautiful soul.दिसतां कुरूप कलेवर, आत्मा असतो सुंदर. अ॰ कुरूपतेवरी नजाणें, आत्मा आपले परी माने.
A deluge of words and a drop of sense.शब्दांचा सिंधु, अकलेचा एक बिंदु.
A diligent man can always find leisure,a lazy one never.उद्योगी याशीं मिळे अवकाश, आळशींया नमिळेचि खास.
A dog cannot digest boiled milk.- Orientalकुत्तेकूं खीर, नही पचती. अ॰ हलक्याचे पोटांत कांहीं गुप्त राहात नाहीं.
A drowning man will catch at a straw.बुडतां मनुष्य घाबरे, जे मिळे तें हातीं धरे.
A durable good is preferable to a transitory one.चिरकाल भाजी भाकर बरी, पक्कान क्षणिक न आदरी.
A fair,beautiful,and chaste woman is the perfect workmanship of God.- Greek.गोरी सुरेख पतिव्रता, ईश्वरी कृत्याची पूर्णता.
A fair wife without a fortune,is a fine house without furniture.दिसे सुंदर स्त्री भाग्यविना, जैसा विशोभित दिवाणखाना.
A fair woman,without virtue,is like palled wine.सुंदरी सदाचरणाविण, नासले दुधा प्रमाण.
A faithful friend is the medicine of life.खरामित्र अमोलिक, औषधा परी तारक.
A famous prince is honored,a famous thief is hanged.- Oriental.नामे शाहा कमा खावे, नामे चोर मारा जावे. अ॰ सभ्यास भूषण, चोरास दूषण.
A fat kitchen makes a lean will.बहुत मेजवान्या करितां, पैका नराहे मागें पुरता. पु॰ ठेवतां मोठी चूल घरीं, पिशवी लहान करी.
A fault confessed is half redressed.अपराधातें कबूल झाला, तेव्हा दोष अर्धा उडाला.
A fault,once denied,is twice commited.कबूल अपराध नाहीं केला, तर तो दुप्पट दोषी झाला.
A festival in a forest.- Oriental.जंगलमे मंगल. अ॰ दुःखांत सुख.
A fig to the doctor when cured.गरज सरो, वैद्य मरो.
A flatterer is a most dangerous enemy.आर्जविकाचें लक्षण, घातक शत्रू प्रमाण. अ॰ वरवर आर्जव करी, घात त्याचे अंतरीं.
A flow of words is no proof of wisdom.जेथें शब्दांचा सुकाळ, तेथें बुध्दीचा दुकाळ.
A flowing hand keeps friend friendly.हात ओला, तर जग भला.
A fog cannot be dispelled by a fan.- Japanese.पंख्यानें धुकें, नाहीं फांके. अ॰ मोठे कार्यी अल्प यत्न, चालत नाहीं हेंचि मान.
A fool always comes short of his reckoning.मूर्ख मोठी कल्पना करी, अल्प प्राप्त होय तरी.
A fool and his money are soon parted.मूर्खापाशीं पैका येतो, अनादरें निघून जातो.
A fool can make money; it requires a wise man to spend it.पैका मूर्ख मिळवितो, शहाणा उचित्त खर्च करितो.
A fool knows more in his own house,than a wiseman in other’s.मूर्खा स्वहिताचें गाणें, ज्ञानी लोक हिताहित जाणे.
A fool may chance to put something into a wiseman’s head.मूर्ख कांहीं सुचवितो, सुज्ञा उपयोग होतो.
A fool uttereth all his mind,but a wise man keepeth it till afterwards.- Scriptural.मूर्ख मनांतलें सांगतो, शहाणा राखून ठेवितो.
A fool’s heart dances on his lips.मूर्खाचें अंतःकरण, उथळ असतें जाण.
A fool’s speech is a bubble of air.मूर्खाचें बोलणें, तरंगाप्रमाणें.
A fool’s tongue is long enough to cut his own throat.मूर्ख फार बोलतो, आपले हातीं फसतो.
A fool’s wrath is presently known;but a prudent man coverth shame.- Scriptural.मूर्ख लवकर कोप करितो, शहाणा विवेकें आवरितो.
A friar who asks alms for God’s sake,begs for two.- Spanish.देव नामें भिक्षा मागतो, तो आपला अर्थ साधितो.
A friend is never known till needed.गरज लागे त्याचवेळे, मित्राची परीक्षा कळे.
A friend in court is worth a penny in the purse.दरबारीं आपला हितकर, तो तर पैशाचा चाकर.
A friend in need is a friend indeed.संकटीं उपयोगीं पडतो, तोचि मित्र खरा असतो.
A friend to every body is a friend to no body.- Spanish.सर्व जनाला मित्र करी, त्याची मित्रता नखरी.
A friendly admonition is a special point of true friendship.करी हिताचें शिक्षण, खरें मित्रत्व लक्षण.
A full purse never lacks friends.असतां पैक्याची पूर्णता, नाहीं मित्रांची न्यूनता.
A gallant,a son-in-law and a nephew,these three are never grateful.-Oriental.जार जामात भगिनीसुत, हे उपकार नाहीं आठवत. हिं॰ ज्यार जवाइ भानजा, येहीतिन्हो नहीं आपना.
A generous man gives and his cash-keeper is distressed at it.-Oriental.दाता दे भंडारीका पेट फटे. म॰ खरचणाराचें खर्चतें, कोठवळ्याचें पोट दुखतें.
A gift in need is a gift indeed.अर्थिंदान महापुण्य, पात्रींदान महापुण्य.
A given horse should not be looked in the mouth.धर्माची गाई, दांत कांगे नाहीं. अ॰ धर्माचें घेणें त्यास खोड नठेवणें.
A glutton is never generous.- Gaelic.खादाडाचीवृति, दानशील नसती.
A gold bird has come into his hands.-Oriental.सोनेकी चिडया हात लगीहै. अ॰ चांगला दाता, लागला हाता.
A golden pot with a brass bottom.-Oriental.सोनेका गडवा और पितलकी पैंडी. अ॰ असता सर्व गुण संपन्न, एक तरी राहतो दुर्गुण.
A good appetite needs no sauce.अति भूक लागे ज्याला, कालवणही नको त्याला.
A good beginning makes a good ending.असतां चांगली अगाडी, होती बरवी पिछाडी.
A good companion makes good company.- Spanish.चांगला समागम, तो जाणा उत्तम.
A good conscience is the best divinity.प्रदीप्त अंतरदीप, तेंच ब्रह्मस्वरूप. हिं॰ मनमें चंगा, तो कठोरीमे गंगा.
A good cause makes a stout heart and a strong arm.चांगलें काम येतांहातीं, हुशारी हातापाया येती.
A good jest bites like a lamp.चांगली मस्करी, आवडते बरी.
A good life keeps off wrinkles.चांगला वागे संसारीं, त्यास जरा नये लवकरी.
A good man can never be miserable,nor a wicked man happy.सज्जन दुःखातें नमानी, दुःख वसे दुर्जना मनीं.
A good man cares not for the reproofs of evil men.दुष्ट जन दोष ठेविती, सभ्य मनीं न आणिती.
A good name is better than riches.द्रव्यापेक्षां कीर्ति, लोक पसंत करिती.
A good name is rather to be chosen than great riches.चांगली कीर्ति उपार्जित, द्रव्यापेक्षां वाटे पसंत.
A good name keeps its lustre in the dark.उत्तम कीर्ति सुशोभित, सर्वा ठायीं प्रकाशित.
A good name lost is never retrieved.हलके नांव पडलें जाचें, जन्मावरी तेंचि त्याचें. पु॰ अपकीर्ति झाली असतां, कठिण पडती सुधारतां.
A good name will shine for ever.मिळालेली उत्तम कीर्ति, सदा लोकीं प्रकाशती.
A good pilot sometimes suffers shipwreck, and a worthy man is sometimes unfortunate.शाहाणा कधीं नाडला जातो, गुणी कधीं अभाग्य होतो. पु॰ शाहाणा नाडतो, पोहणार बुडतो.
A good servant should have good wages.कामकरते मनुष्याला, मुशारा असावा चांगला.
A good temper is one of the principal ingredients of happiness.स्वभाव ज्याचा चांगला, सदा सुख असें त्याला.
A good wife and health,are a man’s best wealth.सुंदरस्त्री आणि समाधान, मनुष्याचे उत्तम धन.
A good wife is the workmanship of a good husband.पत्नी गुणें चांगली होणें, हें तो भ्रतारांचे करणें.
A good word for a bad one is worth much,and costs little.- Italian.वाईटापेक्षां चांगले बोले, चांगल्यानें मान हाले.
A good word is as soon said as a bad one.वाईट चांगले बोल, त्यांचे समान तोल.
A goose quill is more dangerous than a lion’s claw.सिंहनखें महाक्रूर, लेखणी त्याहून निष्ठुर अ॰ एकाघायें एकचि मरे, लेख सर्वां वंशीं पुरे.
A grain of prudence is worth a pound of craft.तिळभर चतुराईचें मोल, शेरभर हुंनराचें तोल.
A grain of good luck is better than an ass load of skill.- Persian.हजार हुन्नर व्यर्थजाति, अनुकूळ नसतां जरा रति.
A grain of kindred is worth a cart load of friendship.- Oriental.राइभर नाता और गारीभर आशनायी.
A great dowry is a bed full of brambles.हुंडा घेऊन लग्न करणें, कंटक शय्येवर निजणें. अ॰ श्रीमंताची कन्या करणें, विषय भोग कष्टें घडणें.
A great fortune is a great slavery.जेवढें धन, तेवढें बंधन.
A great name and little body.- Oriental.नाम बडा और दरसन थोडा. म॰ दिसेलहान मूर्ति, पण थोर आहे कीर्ति.
A great reputation is a great charge.जेवढा व्याप, तेवढा संताप.
A guilty conscience needs no accuser.जाचें मन दोषग्राही, त्यास नलगे सूचक कांहीं.
A hair of that man’s head will never be crooked,whom God protects.-Oriental.जहांराखे करतार, वाको बाल न बांको जाय.
A handful of trade is a handful of gold.जैसा जैसा व्यापार चढे, तैसा तैसा पैसा वाढे.
A handful of common sense is worth a bushel of learning.- Spanish.काडीमात्र अकलेचें तोल, भाराभर विद्येचें मोल.
A handsaw is a good thing,but not to shave with.जाचे काम त्यानें करावे, इतरानें फजीत व्हावें.
A hare may draw a lion,with a golden cord.सिंहा बांधून सुवर्णदोरी, ससा नेईल आपुल्या घरीं. अ॰ पाहून द्रव्यशक्ति, थोरही त्यापुढे लवती.
A heartless servant is an enemy.- Oriental.बेदिल नोकर, दुशमन बराबर.
A high name is better than a high house.- Persian.उंच घरापेक्षां पाहे, लौकिक थोर आहे.
A hundred wise men are of one mind.- Oriental.सो शाने एक मत. म॰ शंभर शहाणे, अक्कल एक जाणे.
A hungry man is an angry man.जो भुकेनें पिडिला, तो रागानें ग्रासिला.
A husband without ability is like a house without a roof.- Spanish.भ्रतार सामर्थ्य हीन, जैसें घर छप्परा वीण.
A joke never gains an enemy,but often loses a friend.थट्टा मित्रपणा दूर करी, थट्टा शत्रूला न आवरी.
A king’s favour is no inheritance.राजकृपेवर वारसा, नाहीं चालत फारसा.
A lazy man carries about him a perpetual burden.आळशाचे पाठीवरी, नित्य ओझ्याची स्वारी.
A lazy man has many excuses.- Persian.आळशी लोक, निमित्तें सांगती अनेक.
A liar is a bravo towards God, and a coward towards men.लबाडा ईश्वर भीती नाहीं, मनुष्या भिऊन राही.
A liar is not believed when he speaks the truth.- Italian.लबाड सत्य बोलेजरीं, खरें लोक न मानिती तरीं.
A liar must have a good memory.लबाडाला स्मरण राहातें, तितुकें सात्विकाला नसतें.
A liberal disposition is always poor.- Oriental.आली हिंमत सदा मुफलस. अ॰ अति उदार, तो सदा नादार.
A liberal mind is incapable of any base intention.प्रशस्त मनाचा मानवा, सदा विचार बरवा.
A libertine’s life is not a life of liberty.सोदेपणाचा संसार, संकटीं गुंते वारंवार.
A lie begets a lie till they come to generations.एक लबाडी पासून, अनेक होती उत्पन्न.
A lie has no legs, but a scandal has wings.लबाडी आपले ठायीं राहाती, चाहाडी जगीं प्रसिध्द होती.
A life of pleasure and dissipation is an enemy to health,fortune and character.ख्याली खुशाली केली जांनीं, धन शक्ति अब्रूची केली हानी.
A life without animation is a life of death.जाचे अंगी नाहीं पाणी, त्याचा जीव मेल्यावाणी.
A light purse makes a heavy heart.जाचे पाशीं नाहीं पैका, त्यास वाटे बोलता शंका. पु॰ पैका नाहीं जाचे पदरीं, त्याचें अंतःकरण भारी.
A little mouth and big words.- Oriental.छोटामूह बडी बात म॰ लहान तोंडानें, मोठा घास घेणें.
A little neglect may breed great mistake.थोडी हईगई करणें, नुकसानी करून घेणें. प॰ मिठाची केली वाण, लोणच्यांत पडली घाण.
A little pot is soon hot.अल्प मनुष्य बहु कोपे, लहान भांडें लवकर तापे.
A little wind kindleth a great fire : a great one bloweth it out.किंचित वाऱ्यासंयुक्त, अग्नि मोठा होय प्रदीप्त, मोठ्या वाऱ्यानें विझतो, लहान असतांना तो.
A lion at chase and a lamb at home.गाय स्वघरीं, सिंह बाहेरी.
A little with quite is the best of all diet.स्वस्थपणें थोडें खाणें, तेंचि अंगीं लागणे.
A live fly cannot be swallowed.- Oriental.जीति मखी नही निगली जाती. अ॰ आपला नाश संतोषानें कोणीच न करिती जाणे.
A living dog is better than a dead lion.मूये शेरसे जिति बिल्ली भली. अ॰ अरिष्टांतून पार पडणें, तोचि जिवाचा लाभ जाणे.
A lewd bachelar makes a jealous husband.व्यभिचारी मनीं, स्वस्त्रीला तैसा गणी.
A loan should come laughing home.कर्ज घेता वाटे हौस, देतांना फाल्गुन मास.
A long life hath long miseries.फार वर्षें वाचणें, तितुकें दुःख भोगणें.
A lord without riches is a soldier without arms.थोर गृहस्थ द्रव्यावीण, जैसा योध्दा शस्त्रहीन.
A lover is blind.- Oriental.आशक अंधा होता है. सं॰ नपश्यतिचजन्मांधः कामांधोनैवपश्यति
A mad bull is not to be tied up with a packthread.कच्या धाग्यानें बंधन सैल, कैसा आकळे दांडगा बैल.
A mad man and a fool are no witnesses.मूर्ख आणि वेडा, त्यांची साक्ष सोडा.
A man has often more trouble to digest meat than to get it.अन्न मिळवितां येतें, जिरवितां कठीण पडतें.
A man having honor and wanting wisdom is like a fair tree without fruits.बुध्दिविना थोरपणा, जैसा वृक्ष निर्फळ जाणा.
A man in a passion rides a horse that runs away with him.रागाची स्वारी, अश्वाचे पाठीवरी.
A man in debt is stoned every year.- Spanish.जो मनुष्य कर्जदार, त्यास नेहमी शब्दमार.
A man in distress does as much as ten.घेरलें जास विपत्तीनें, काम करितो दसपटीनें.
A man is not hung up for stealing a cucumber.- Oriental.ककडीके चोरीकों, गरदन नही मारते. अ॰ अल्प अपराध करी, शासन होय त्यापरी.
A man is not good or bad, for one action.एके वेळीं वाईट बरी, मनुष्य परिक्षा न करी.
A man is valued as he makes himself valuable.मनुष्य जातीचें मोल, कृतिच आहे ऐसें बोल.
A man is lion in his own cause.- Scotch.मनुष्य आपले कामा वरी, राहे हुशार सिंहा परी.
A man, like a watch,is to be valued for his goings.किंमत घड्याळीं चालीवरी, तैशी मानवीं पराक्रमावरी.
A man may be great by chance but never good by chance.थोरपणा येतो दैवानें, सभ्य न होय त्या योगानें.
A man may hold his tongue in an ill time.काळ आला उफराटा, न करी कोणाशींबा तंटा.
A man may forgive an injury but he cannot easily forget it.अपराधाची क्षमा करी, मंनातलें न जाय तरी.
A man may cause his own dog to bite him.आपल्या पायांवरती, कुऱ्हाड मारून घेती.
A man may love his house well,and yet not ride on the ridge.मुलांचे लाड करावे, लाडांनी वेडे न करावे.
A man may talk like a wise man,and yet act like a fool.लोकां ऐकवी चतुरवाणी, करणी करितो मूर्खावाणी.
A man of gladness seldom falls into madness.जास आहे सदा संतोष, त्याला क्वचित बुध्दिभ्रंश.
A man of parts may lie hid all his life unless fortune calls him out.दैव उदय झाल्यावीण, गुणी प्रगट नाहीं जाण.
A man of straw is worth a woman of gold.- French.तृणतुल्य पुरूष जरी, सधन स्त्रीच्या बरोबरी.
A man of words and not of deeds, is like a garden full of weeds.कृति नसतां बहु बोलाचा, जैसा बाग उनाड झाडाचा.
A man of understanding holdeth his peace.- Scriptural.ज्ञात्यास समाधान, असतें सदा जाण.
A man that breaks his word,bids others be false to him.आपले वचन भंग करिती, तैसें लोक त्यांसीं आचरती.
A man that keeps riches and enjoy them not,is like an ass that carries gold and eats thistles.असुनि द्रव्य आपले घरीं, गाढवापरी भोग नकरी.
A man without modesty is lost to all sense of honor and virtue.जाचे मनीं लज्जा नाहीं, त्याचा थोरपणा कैसा राही.
A man without money,is a bow without an arrow.धनुष्य जैसें बाणावीण, तैसा मनुष्य धन हीन.
A man without principles is commonly a man without character.ज्या लोकांचे प्रमाण नाहीं, त्याची प्रतिष्ठा नसे कांहीं.
A man without reason is a beast in season.जाला बुध्दीचा अभाव, त्याचा पशूचा स्वभाव.
A man’s best fortune,or his worst,is a wife.बरें वाईट जें भाग्य, पत्नी हेंचि जाणा योग्य.
A man’s folly ought to be his greatest secret.मौर्ख्य न प्रगट करावें, आपले मनांत ठेवावें.
A man’s house is seen far off.- Oriental.अपना घर दूरसे सुझता है. म॰ आपलें आपल्याला घर, दीसतें असतां दूर.
A man’s own breast is the safest depository for his secret.मनुष्याचे पोटीं, आहे गुप्त्याची कोटी.
A merchant’s happiness hangs upon chance,winds,and waves.सावकाराची सौख्य गती, वाऱ्या वादळा वरती.
A merry heart doeth good like a medicine; but a broken spirit drieth the bones.- Scriptural.प्रसन्न मन औषध जसें, उदास मनें रक्त नाहींसें.
A mill and a woman are always in want of something.- Italian.धिरटीस आणि स्त्रीस सत्वर, लागतो कांहीं पदार्थ निरंतर.
A mill,a clock,and a woman, always want mending.घरटी घड्याळ बायको, नीट करण्यावीण राहूं नको.
A mouse in time may shear a cable asunder.सतत कुरतुडतां उंदिर, खंडी मोठाही दोर.
A mouse must not think to cast a shadow like an elephant.पडते आपली छाया हत्तीप्रमाणें, ऐसें मनीं न आणावें उंदिरानें.
A new broom sweeps clean.- Scotch.नवी केरसुणी झाडितां बरी, नवा गडी काम सत्वर करी. हिं॰ नवा नोकर, हरन मारे.
A nice wife and a back door, do often make a richman poor.- Italian.सुकुमार स्त्री आणि चोरवाट घरीं, मनुष्याचें घर खालीं करी.
A nod for a wise man and a rod for a fool.- Hebren.मूर्खा असे सदा टोंचणी, शाहाण्यास इशारा जाणी.
A nod from a lord is a breakfast for a fool.मोठा मनुष्य मान हालवे, मूर्ख तेणें हर्ष पावे.
A one eyed man is a king among the blind.- Oriental.अंधोके गांवमें, काना राजा म॰ वासरांत प्रधान, लंगडी गाय जाण.
A partridge in the hand of a blind man.- Oriental.अंधेके हात बटेर. अ॰ वस्तुची नाहीं माहिती, असून काय मूर्खाहातीं.
A passionate temper renders a man unfit for business.रागीट स्वभावाचा, काहींना उपयोगाचा.
A peaceful mind is the virtuous reward.मनालागीं सुख देतें, देणें सद्रुणाचें होतें.
A penny in the pound from an insolvent debtor.- Oriental.जळत्या घरचा वासा, नादाराचा एक पैसा.
A penny saved is a penny earned.जो पैसा रक्षियेला, तोचि जाणा कमावला.
A penny spared is twice got.रक्षिला एक पैसा, दोहोंचा लाभ जैसा.
A penny worth of mirth is worth a pound of sorrow.गव्हां इतुकें सुख, पायली इतुकें दुःख.
A person is considered a guest for one and even two days,but become an intruder the third.- Oriental.एकदिन मेहमान,दोदिन मेहमान, तिसरेदिन यहान. अ॰ एकदोन दिवस पाहुणा, तिसरे दिवसीं लाजिर वाणा.
A person with his clothes torn never wants a companion in rags.फाटकीं वस्त्रें अंगावरी, तो जातीनें असतो भिकारी.
A pin a day is a groat a year.दिवसाची एक टांचणी वर्षांची बहु मिळवणी. अ॰ दिवसो दिवस एक पैसा, काळें करून होतो लैसा.
A pitcher that goes often to the well is broken at last.पापाचा घडा भरतो, शेवटीं फुटूनिया जातो. हिं॰ सोदिन चोरके, एकदिन सावका.
A place of ill example may endanger a good man.वाईट जागेवर जातां, वाईटपणा येतो माथा.
A poor man has not many marks for fortune to shoot at.गरीबाजवळ नसतां धन, दैव कैसें करील हरण.
A poor man in assembly is disbelieved though he is a speaker of truth.- Oriental.रास्त गो मुफलस, मजलसमे झूठा. अ॰ गरीब खरें बोलती, सभेंत खोटें मानिती.
A poor mans debt makes a great noise.गरीबाला कर्ज जरी, होतो बोभाट लोकांतरीं.
A poor man’s wife is every one’s sister-in-law.- Oriental.गरीबकी जोरू सबकी भाबी. अ॰ गरीब पाहाती, सर्व मस्करी करिती.
A poor man’s wisdom is like a palace in a wilderness.गरीबाची अक्कल, जैसा वनीं राजमाहाल.
A port is a place of rest of ship,but friendship to life.बंदर विसावा जाहजा जैसा, मित्र विसावा जिवा तैसा.
A potter sleeps soundly for thieves will not steal his clay.- Oriental.सुख सोवे कुंह्भार जो चोर नले वांकी मिटया. अ॰ चोरी जाय ऐसा नाहीं अर्थ, त्यास झोंप लागे स्वस्थ.
A pound of care will not pay an ounce of debt.चिंता वाहतां बहुत, कर्ज न फिटें निश्चित.
A prince ought to be aware not only of his enemies but of his flattering friends.आपले शत्रू पासूनी, राहावें राजानें भिऊनी, सदा सावध राहावें, भिऊन आर्जव्या पाळावें.
 A prince wants a million,a beggar but a groat.राजाची धाव राजाप्रमाणें, गरीबाची धाव त्यापरी जाणे.
A prince without justice is like a river without water.राजा नीति हीन, जैसी नदी पाण्यावीण.
A proverb is an ornament to language.- Persian.म्हण ही केवळ अलंकार,भाषणीं दिसे छबदार.
A proud look makes foul work in a fine face.गर्व दृष्टीचें लक्षण, दिसतें तोंडावरून.
A prudent man values content more than riches.शाहाणा सदा संतोष मानितो, तालेवारीहून अधिक गणतो.
A prudent man will reflect before he forms a resolution.मनन करून पक्केपणीं, शाहाणा निश्चय करी मनीं.
A quiet conscience sleeps in thunder.स्वच्छ आहे आपले मनीं, त्यास निद्रा लागे गर्जनी.
A quiet tongue shows a wise head.मौन धारण करीत असतो, शाहाणा ऐसा तोचि दिसतो.
A rascal grown rich has lost all his kindred.दुष्टालागी मिळे धन, त्यागी आपले बंधुजन.
A ready way to lose your friend, is to lend him money.मित्रत्यागीं युक्ति करणें, कर्ज देउनिया मांगणें.
A religious man is to be found at the door of the mosque and a drunkard at the tavern.- Persian.फकीर पाहावा मशीदींत, मद्यपी मदिरा गृहांत.
A rich fool is a wise man’s treasurer.द्रव्यवान असतां मूर्ख, शाहाणा त्याचा मालक.
A rich friend is a treasure.मित्र पैकेकरी, तो निधानापरी.
A rich man’s foolish sayings pass for wise ones.- Spanish.अयुक्त वाणी धनवंत्ताची, वंदिति निंदिति पंडिताची सं॰ अयुक्तंस्वामिनोयुक्तं युक्तंनीचस्यदूषणं.
A rich mouthful,a heavy groan.- Spanish.मिष्टान्न भक्षण करी, त्यासि दुखणें येतें भारी.
A rigid adherence to duty often exposes to danger and death.निकरानें करितां चाकरी, विघ्नें लागती माघारी.
A rolling stone gathers no moss.- Italian.घांसता दगड सतत, शेवाळ निर्माण नहोत. अ॰ गातां गळां शिंपता मळा.
A rotten apple injures its companion.नासलें फळ दुसऱ्या फळा, नासूनि हरी त्याची कळा.
A rotten sheep infects the whole flock.कळपीं एका मेंढ्या रोग, सर्व मेंढ्या यांचा भोग. हिं॰ एक मछली, सारी झीलको गंदाती है.
A scheming knave that overshoots his mark.- Oriental.अति शाहाणा, त्याचा बैल रिकामा.
A sensible foe, is preferable to a foolish friend.- Oriental.नादान दोस्तसे, दाना दुशमन भला.
A servant is known by his master’s absence.नसतां धनी माथ्यावरी, परिक्षा चाकराची करी.
A short neck and low forehead,are the marks of a bad disposition.-Oriental.कोताह गरदन तंग पीशानी, हरामजादेकी यही निशानी.
A single fact is worth a shipload of argument.बहु भाषणा परी, एक सत्यता खरी.
A sleeping ass eats no barley.- Persian.गाढव निजलिया वरी, दाणा नमिळे तरी. अ॰ काम जो नकरी, पोट कैसें भरी.
A slight gift,small thanks.अल्प देणगी देणें, तेवढा उपकार घेणें.
A small demerit extinguishes a long service.अल्प अपराध जरी घडे, केल्या चाकरिवरी पाणी पडे.
A small spark makes a great fire.लहानशी ठिणगी, असते मोठी आगी.
A smart reproof is better than smooth deceit.मनांत ठेवणें कातर, त्याहून बरा शब्दमार.
A smatterer in every thing is generally good for nothing.अवघे कामांत थोडें जाणतो, बहुधा उपयोगी तो नसतो.
A snake though crooked every where else,is straight in his own hole.- Oriental.सांप सब जगे तेढा, पर अपनि बीलमें सीधा. अ॰ दुष्ट वांकडा सर्वों पाहीं, सरळ असे स्वगृहीं.
A soft answer turneth away wrath,but grievous words stir up anger.- Scriptural.मृदु उत्तराचे अंतीं, होई रागाची शांति, कठीण शब्द बोलतां क्रोधवाढे तत्वता.
A soft tongue breaketh the bone.मृदु वाणी बोलतां, पाडील जाणा तीक्ष्ण दांता.
A sound conscience is a wall of brass.दृढ अतःकरण, तोचि धातु स्तंभ जाण.
A sound faith is the best divinity.दृढ भाव, तोच देव. सं॰ नदेवोविद्यतेकाष्टेपाषाणेनचमृन्मये, भावेहिविद्यतेदेवस्तस्मातूभावोहिकारणम्.
A spare and simple diet contributes to the prolongation of life.अल्प साधारण खाणें, नित्य आयुष्य वाढे तेणें.
A speech remains but time does not.- Oriental.बात रहजातीहै, बखत नही रहता. अ॰ शब्द राहातो, वेळ निघून जातो.
A spider dances by means of stick.- Oriental.लकडीके बल, मकडी नाचे. अ॰ थोराचे पाठबळावरती, जुलूम लोकांवरीं करिती.
A spot is most seen upon the finest cloth.स्वच्छ कापडा कांहीं, डाग झांकला नराही.
A stitch in time saves nine.फाटते वेळीं टांचा मारी, बहु टांच्याचा श्रम हरी.
A stone does not rot in water.- Oriental.पानीमे पथर नही सडता. अ॰ कज्जा जरी लांबविला, तरी जाणा नाहीं हरला.
A straight finger scoops out not clarified butter.- Oriental.सिधी अंगलीसे, घी नही निकलता. अ॰ खटपटी वीण, प्रतिष्ठा नाहीं जाण.
A straight stick is crooked in the water.घालतां सरळ लाकडी, पाण्यांत दिसती वांकडी. अ॰ सभ्य कुतर्क घेती, ते वांकडे दिसती.
A stroke at every tree, without felling any.- Gaelic.मारतां एकएक घाय, तेणें झाडा नहोय अपाय.
A stumble may prevent a fall.जो ठेचा खातो, तो हुशार होतो.
A thief knows a thief,as a wolf knows a wolf.जातीस जात ओळखती, तसें चोरास चोर जाणती.
A thief passes for a gentelman, when stealing has made him rich.चोरी करून धन मिळवितो, तो चोर असतां साव दिसतो.
A thief until he is caught is a king.- Persian.अंगीं नलागे चोरीचा ठाव, तोवरी चोर असतां दिसे साव.
A thousand pounds and a bottle of hay are just the same doomsday.लक्ष रूपये आणि कवडी, दोन्ही तुल्य जगबुडी.
A thousand  probabilities do not make one truth.अनेक कल्पना मनीं करी, त्याचें एकही सत्य नघडेतरी.
A vain hope flattereth the heart of a fool.मूर्खास होतो सतोष, दाखविता खोटी आस.
A very great beauty is either a fool or proud.अति सौंदर्य आहे जेथें, अज्ञान बहुधा वसे तेथें
A vicious education leads to a vicious life.देतां वाईट शिकवण, तेणें घडे दुराचरण.
A virtuous education of children is a better inheritance for them than a great estate.द्रव्या पेक्षां विद्याधन, योग्य पुत्रा ऐसें मान.
A virtuous life is the most imperishable monument.सदाचरणाचें फळ ऐका, धोका नाहीं ऐसें लेखा.
A virtuous woman,though ugly, is the ornament of the house.पतिव्रता कुरूपशी, शोभे दीपज्योति जैसी.
A wager is a fool’s argument.अहंकारें करणें पण, तें तों मूर्खाचें लक्षण.
A washerman’s dog, neither belonging to the house nor Ghat.-Oriental.कूत्ता धोबीका नघरका नघाटका. अ॰ जो भ्रमण करितो, त्यास संसार नसतो
A well cultivated mind is preferable to rank and riches.धनिकाहून अधिक मान, घेती विव्दज्जन जाण. सं॰ विद्ययाल भतेसर्वंविद्यासर्वत्रपूज्यते.
A white glove often conceals a dirty hand.- Italian.वस्त्र भूषणातें धरी, खोडी आछादन करी.
A wicked life cannot make a happy death.दुष्टाचरण आहे जाचें, सुख होइना अंतीं साचें.
A wild goose never laid a tame egg.- Irish.अरण्य हंसिणीचे पोटीं, पिलें नाहीं होत गांवठीं.
A wilful man will have his way.आटखोर आटकरी, आवडता मार्ग धरी.
A willing mind makes a light foot.संतोष होऊन मन उठे, चालतां पाऊल हलकें वाटे.
A wise enemy is better than a foolish friend.- Oriental.दोस्त नादान, दाणा दुस्मान. अ॰ दुस्मान असावा, पण मूर्खनसावा.
A wise look may secure a fool,if he talks not.मुख पाहातां शाहाणा दिसतो, बोलतां मूर्खपणा बाहेर पडतो.
A wise man begins in the end, a fool ends in the beginning.शाहाणे शेवट करिती, अधुरें मूर्ख टाकिती.
A wise man endeavours to shine in himself; a fool, to outshine others.शाहाणा स्वप्रतिष्ठा मिळवितो, मूर्ख अन्याची प्रशंसा करितो.
A wise man changes his mind; a fool never.-Spanish.मूर्ख आपला हेकाधरी, शाहाणा ठेवी विचारावरी.
A wise man gets learning from those who have none themselves.-Oriental.अविव्दानाचे हातीं, शाहाणे शिकूनिया घेती.
A wise man is a great wonder.जास आहे चातुर्य, त्याचें करिती आश्चर्य.
A wise man knows his ignorance and a fool thinks he knows every thing.शाहाणा स्वज्ञान जाणतो, मूर्ख सर्वज्ञता मानितो.
A wise man makes all his passions subservient to his reason.बुध्दीनें इंद्रिय आवरितो, शाहाणाचि हाणावा तो.
A wise man may look ridiculous in the company of fools.शाहाणा बसे मूर्खा गणीं, त्यासी लोक तैसा गणी.
A wise man is never deceived twice.- Persian.दोन वेळ शाहाणा, ठकत नाहीं जाणा. गु॰ कीकीरे कीकी, तो यक वार सीकी.
A wise man’s frown is better than a fool’s smile.शाहाण्याचा क्रोध मूर्खाचें हासें, हास्यापेक्षां क्रोध चांगला दिसे.
A wise man’s thought walks within him, but a fool’s without him.शाहाण्या जवळ विचार असतो, तोतर मूर्खा पासीं नसतो.
A wise son maketh a glad father; but a foolish son is the heaviness of his mother.- Scriptural.सुपुत्र तो सुखा साठें, कुपुत्र तो भारवाटे. सं॰ एकोपिगुणवानपुत्रो निर्गुणैश्र्वशतैरपि.
A wit in his own eye is often a fool in the eye of the world.आपणा आपण शाहाणा म्हणवी, तो जगीं मूर्ख ऐसें जाणवी.
A woman and a glass are never out of danger.स्त्री आणि कांच मात्र, सदा असती भीति पात्र.
A woman and a grey hound must be small in the waist.- Spanish.शिकारीकुत्रा आणि स्त्रिया, कमरेंत बारीक असाव्या.
A woman conceals what she knows not.स्त्रीयेचे पोटांत, गुप्त नाहींच राहात.
A woman is known by her walking and talking.- Oriental.चळण वळणा वरून, येती स्त्री ओळखून. सं॰ आकृतिरेवगुणावगुणानकथयति.
A woman that loves to be at the window, is like a bunch of grapes on the highway.खिडकी माजी उभी राहती, चालतां लोक तीस पाहाती, द्राक्षाचा घड दृष्टीपडे, तैसीइच्छा होय तिजकडे.
A word and a stone let go cannot be called back.शब्दमार दगडमार, मागे नयेती हा निर्धार.
A word is enough to the wise.शाहाण्यास इशारत, मूर्खास टोंचणी.
A work well begun is half ended.काम चांगलें आरंभिलें, म्हणजे जाणां अर्धें झालें.
A wounded reputation is seldom cured.प्रतिष्ठा भंगहोती, विरळा ती सुधारती.
A young man idle, an old man needy.-Italian.निरूद्योगी राही तरूणपणीं, याचना करी म्हातारपणीं.
A young twig is easier twisted than an old tree.कोवळें झाड फार लवतें, जुनें झाल्या कठिण पडतें.
A young woman married to an old man, must be like an old woman.वृध्दासीं लग्न केलेंतरीं, म्हाताऱ्यासारिखी चाल धरी.
Above a brother but below the lord knows what.- Oriental.उपरका धडभाई, और निचेका अलखुदाई. पु॰ उपरकी खुबबनी, अंदरकी रामजानी.
Absence cools moderate passions, and inflames violent ones.प्रवासानें प्रीति शांत होती, अति असतां दुःख देती.
According to your purse govern your mouth.-Italian.पाहूनियां आपुला आदा, खर्च करीत असावा सदा.
Accusing is proving, where malice and force sit judges.व्देषी आणि जुलमी न्यायाधीश बसती, खऱ्या खोट्याचा न्याय विपरीत करती.
Accusing the times is but excusing ourselves.अवकाश नाहीं मला, निमित्त हें सांगण्याला.
Action is the proper fruit of knowledge.कार्यापासून होती, ज्ञानाची प्राप्ति.
Action keeps the soul in constant health but idleness corrupts and rusts the mind.कामानें शरीर चांगलें राहातें, आळसानें मन मलिन होतें.
Action polishes the mind,idleness corrodes it.उद्योगानें मन स्वच्छ राहातें, रिकामपणानें मन खातें.
Actions measured by time,seldom prove bitter by repentance.नेमानें जो काम करितो, तो पश्चात्ताप न पावतो.
Adversity flattereth no man.विपत्ति आल्यावरी, आर्जव कोणी नकरी.
Adversity makes wise, though not rich.शहाणा होय आपत्काळीं, द्रव्यवान नहोय त्याच वेळीं.
Advice is not often given from disinterested motives.निस्पृह बोध क्वचित एक, स्वार्थ बुध्दि असती अनेक.
Advice to all,security for none.जामीन राहूंनको कोणास, आपला सल्ला दे सर्वांस. म्ह॰ जामीन राहे, पदरचें वाहे.
Advise not what is most pleasant,but what is most useful.- Greek.उपदेश उपयोगी सांगावा, आवडता सोडून द्यावा.
Admiration is the daughter of ignorance.बहुआश्चर्य मनीं वाहे, न पाहिलें त्याचें फळ आहे.
Adultery desires no procreation but pleusures.जारकर्मीं मौज मारी, तो उत्पत्तीची आशा नधरी.
Affair must suffer when recreation is preferred to business.कामास अवकाश करिती, ते लोक व्यवहारीं फसती.
Affected superiority mars good fellowship.असतां चांगली दोस्ती, अभिमानाने बिघडती.
Affection infects the good quality both of body and mind.उत्तम देह मनोवृत्ती, त्यांना प्रीति बिघडविती.
Affections are harder to suppress than enemies to subdue.कठिण शत्रूसी जिंकितां, त्याहूनीं ममतेतें टाकितां.
After death, the doctor.- French.रोगी मेल्यावरी, वैद्य आला घरीं.
After dinner sit a while; after supper walk a mile.जेवून बसावें क्षणभरी, रात्रीं जेवल्या फेरी करी.
After-wit is every body’s wit.एकाच्या चातुर्या वरती, सर्वांची चातुर्यें चालतीं.
After you have mounted,you kick away the ladder.वर चढल्यावरीं, शिडीचा त्यागकरी. अ॰ कामापुरता, धरितो हाता.
Agues come on horseback,but go away on foot.दुखणें हत्तीच्या पायीं येतें, मुंगीच्या पायीं जातें.
Alike every day makes a clout on Sunday.सारे दिवस सारखे, नाहीं चालत देखे.
All alike have their misfortunes.- Oriental.दशा एकासारखी, घरोघरीं देखी.
All are not friends that speak us fair.बोलून गोड असती, ते सर्व मित्र नसती.
All are naked in one bath.-Oriental.एक हमाममे, सब नंगे. म्ह॰ वस्त्रा आडवें, सर्व जग नागवें.
All are not saints that go to Church.- Italian.जे जाती देवा, ते सर्व न बावा.
All are not thieves that dogs bark at.कुत्रे भुंकती हें कारण, नाहीं ठरवित चोरपण. अ॰ ज्यावर कुत्रे भुंकती, ते सर्व चोर नसती.
All complain of want of memory, but none of want of judgement.स्मरणाकरितां हाका मारिती, बुध्दि नसे हें जन नेणती.
All covet,all lose.सर्वांचा लोभ करणें, तर सर्वस्वीं हरणें.
All fellows at foot-ball.मोठा गरीबासी खेळे, लहान थोर त्या नवेळे.
All fools are not knaves; but all knaves are fools.मूर्ख तितके दुर्जन नसती, दुर्जन तितके मूर्ख असती.
All good is the gift of God.सर्व प्रकारें कल्याण होणें, तें तर ईश्वरी देणें.
All gone to sixes and sevens.गाढवाचा गोंधळ, लातांचा सुकाळ.
All happiness is in the mind.मानलें तर सुख, नाहीं तर दुःख.
All is but lip-wisdom,that wanteth experience.ज्यास अनुभवाची वाण, बोल त्याचे फोल जाण.
All is fine that is fit.जी वस्तू उपयोगी पडती, ती चांगली वाटती.
All is fish that comes to his net.जें जाळ्यांत येतें,तें मच्छ असतें. अ॰ हातीं आला, तो लाभ झाला.
All is not at hand that helps.कांहीं जवळ असतें, तें उपयोगी पडतें.
All is not butter that comes from the cow.गायीपासून उत्पन्न होतें, तें सर्व लोणी नसतें.
All lay load on the willing horse.घोडा खुशीनें भार घेतो, त्याजवर सर्व पडतो. अ॰ मऊ देखणें, कोपरानें खणणें.
All may desert me, so my God desert me not.- Orientalसब छोडे मेरा रब न छोडे. म॰ सर्वांनें सोडावें, पण ईश्वरानें न त्यागावें.
All men are not fit for all things.कोठे कांहीं कोठे काहीं, एक आहे एक नाहीं.
All men think their enemies ill men.शत्रु दुष्ट असती, हें सर्व जन जाणती.
All saint without,all devil within.बाहेर दिसे भगवा, अंतर्यामीं कावा.
All the wit in the world is not in one head.दुनया भर जी अक्कल, ती नाहीं एका जवळ.
All the honesty is in the parting.वियोगानें कळती गुण, वियोग परिक्षेची खुण.
All the world will beat the man whom fortune buffets.दैव नसतां अनुकूळ, जन होती प्रतिकूळ.
All things are difficult before they are easy.प्रथम अवघें अवघड, मग वाटें सुघड.
All things are easy that are done willingly.खुशीनें करणें, तें सोपें वाटणें.
All things that great men do are well done.थोर लोक जें करिती, त्यास वाहवा म्हणती.
All tongues are not made of the same flesh.जिव्हा सर्व लोकांच्या, नाहींत एका प्रकारच्या.
Almost and very nigh saves many a lie.प्रत्यक्ष जें दिसतें, तें खोटें वाटत नसतें.
Alms are the golden key that opens the gate of heaven.दान धर्म किल्ली म्हणावी, ती स्वर्ग व्दार उघडवी.
Alms-giving never made any man poor, nor robbery rich, nor prosperity wise.दानें गरीबी येईना, दैन्य चोरीनें जाईना, द्रव्यानें शाहाणा होईना, अळंकारें मान मिळेना.
Always refuse the advice which passion gives.सदा क्रोध्याचें अनुमत, नाहीं मान्य करवत.
Always taking out of the metal tub, never putting in, soon comes to the bottom.साचवणीं वेचितां थोडें थोडें, भर न घालितां पडे कोरडें.
Amendment is repentance.पश्चात्ताप मनीं घडे, त्यासी सुधारणा जडे.
Among fools,he is the greatest that thinks he knows the most.म्हणतो मीच बहु जाण, तोचि एक मूर्ख जाण.
Among wise men, he is the wisest that thinks he knows the least.म्हणतो थोडें मी जाणतों, तोचि शाहाणा म्हणवितो.
Amongst men,some are jewels and some are pebbles.- Oriental.आदमी आदमी अंतर, कोय हीरा कोय कंकर. सं॰ शैलेशै लेनमाणिक्यंमौक्तिकंनगजेगजे.
An angry man opens his mouth and shuts his eyes.Italian.मनुष्य रागानें बोलतो, तेव्हां विवेकी नसतो.
An artist lives every where.असतां चांगला हुंनरीं, सर्व ठिकाणीं पोट भरी. सं॰ विद्या मित्रंप्रवासेषुभार्यामित्रंगृहेषुच.
An ass cannot be made a horse by beating.- Persian.गधा पिटे, तेजी नहीं बनता. अ॰ मूर्खा केल्या शासन, शाहाणा नहोय जाण.
An ass covered with gold is more respected than a good horse with a pack-saddle.गाढव सोन्यानें मढविला, घोड्यापेक्षां अधिक मानविला. अ॰ मूर्ख जरी द्रव्यवान असतो, सर्व त्यांस सन्मान करितीं.
An ass that carries a load is better than a lion that devours men.गाढव भार वाहतो, सिंह हिंसा करितो. अ॰ मोठा वाईट आचरे, लहान काम करी बरें.
An easy fool is a knave’s tool.जो आहे बहु भोळा, त्यावर ठकाचा डोळा.
An elephant, however lean,is valuable.- Oriental.हथी हजार दुबले तनका, तोभी सव्वालाख टक्केका. अ॰ मोडला जरी सावकार, तरी व्यर्थ नाहीं जाणार.
An enemy neither sleeps nor allow his foe to sleep.- Oriental.दुशमान न सोवे, नसोने देवे. अ॰ शत्रूस चैन पडेना, त्रास देता चुकेना.
An enemy to beauty is a foe to nature.सौंद‌र्य जास आवडत नाहीं, तो ईश्वर कृत्या विरूध्द पाहीं.
An emmet may work his heart out, but can never make honey.माशी मधूतें करी सहज, मुंगी यत्नें नकरी समज. गु॰ जेनु काम तेनेथी थाय, बिजो करेतो गोता खाय.
An empty bag cannot stand upright.रिती पिशवि पाही, उभी रहात नाहीं. अ॰ असतां खालीं हात, मनुष्याचें नाहीं चालत.
An empty belly hears no-body.भूक लागे ज्यास, लहान मोठें काय त्यास.
An empty purse fills the face with wrinkles.जाचा हात खालीं, त्याच्या सुरकुत्या गालीं.
An equivocation is first cousin to a lie.दुटप्पी भाषण अवघड, केवळ लबाडीचें भावंड.
An evil lesson is soon learned.वाईट धडा जो असतो, तो तोंडी लवकर बसतो.
An honest and diligent servant is an humble friend.सेवक कामी आणि इमानी, चांगला आवडतो मनीं.
An honest employment is a most excellent patrimony.खरा धंदा करी, चाले वारस्या परी.
An honest man is the most noble work of God.खऱ्या मनुज्याची उत्पत्ति, ईश्वर कृतीची उंची प्रति.
An honest man’s word is as good as his bond.खरे मनुष्याची वाणी, दस्ताऐवजाची मानी. अ॰ हत्तीचे दांत, नाहीं मागें जात. सं॰ गजदंताइवनिर्गतासतां.
An honest mediocrity is the happiest state as man can enjoy.नेमे सर्व काम करी, त्याची सुख स्छिति खरी.
An honerable death is better than an inglorious life.- Greek.अंधारांत नराहाणें, राखून प्रतिष्ठा मरणें.
An hour in the morning is worth two in the evening.घटिका बरी प्रातःकाळीं, दोन घड्या समान सायंकाळीं.
An hypocrite pays tribute to God, only that he may impose upon men.दांभिक देवा नवसी, लोक पडावे आपुले फशीं.
An idle brain is the devil’s work-shop.रिकामा न्हावी, भिंतीस तुमड्या लावी. गु॰ नवरो वालण पाटलां मुंडे.
An idle head is a box for the wind.रिकामपणाचे अंतीं, नाना कल्पना सुचती.
An ill man is worse when he appears good.चांगला दिसतो वरवरीं, वाईट असून दुष्ट अंतरीं.
An ill man in office is a mischief to the public.दुष्ट मनुष्य कारभारी, तेणें लोका उपद्रव भारी.
An illiterate king is a crowned ass.गाढव जैसा मुगुट धारी, तैसा राजा निरक्षरी.
An incensed lover shuts his eyes, and tells himself many lies.- Latin.कामातुर असत्य बोलतो, त्याशीं विचार नसतो.
An inch of good fortune is worth a fathom of forecast.बहु प्रयत्नाचा विस्तार, एक रती भारोभार.
An inquisitive fellow is a spy in disguise.शोधक हेऱ्या सारखा, लपून असतो देखा.
An irritable and passionate man is a down-right drunkard.- Spanish.जो मनुष्य कोपी, तो गणी मद्यपी.
An oak is not felled at one chop.मारितां एक घाय, न तुटें मोठा साय.
An obedient wife commands her husband.पतिव्रत्य धर्म जीचा, मान ठेवी पती तिचा.
An obstinate heart shall be laden with sorrows.हद्यी याचें अंतःकरण, दुःखें भरतसें जाण.
An old dog cannot alter his way of barking.म्हाताऱ्या कुत्र्याची, चाल जाईना भुंकण्याची. अ॰ जित्याची खोड मेल्या, जात नाहीं काहीं केल्या.
An old goat is never the more reverend for his beard.म्हातारा बकरा जरीं झाला, तरी न मानाबे त्याचे दाढीला.
An old husband is a bed full of bones.तरूणीला वृध्द पती, न करावा ही सुमती. अ॰ म्हातारे भ्रताराचा संग, अस्छि सय्येचा प्रसंग.
An old man in a house is a good sign.म्हातारा असतां घरांत, घर दिसें सुशोभीत.
An old mare with a finely adorned bridle.- Oriental.बुढ्ढी घोडी, लाल लगाम. अ॰ झालीया जरा प्राप्त, न शोभे लालवस्त्र.
An old naught will never be aught.जुनाट दुष्ट कांहीं, चांगला होत नाहीं.
An old knave is no babe.जुनाट ठक असतो, तो अज्ञान नसतो.
An old parrot does not learn.- Oriental.बुढ्ढा तोता, पढता नहीं. अ॰ म्हातारपणी, न राहे स्मरणीं.
An old physician and a young lawyer.तरूण जाणून वकील करा, वृध्द तोचि वैद्य बरा.
An open countenance, often conceals close thoughts.- Italian.हास्यवदनीं दिसतो, तो गुप्त झांकून ठवितो. म्ह॰ हासता पुरूष रडति रांड, सदा अंतरी असति व्दाड.
An open door profits nothing if the countenance be shut.कोणाशीं नबोले कांहीं, मुक्तव्दाराचें फळ नाहीं.
An orator without judgment is a horse without a bridle.- Greek.सभावक्ता निश्चयाविण, लगाम रहीत अश्व जाण.
An unhappy fish often gets an unhappy bait.अभाग्य मासोळीतें, गळीं मांस सदां मिळतें. अ॰ दैव हीन प्राण्यावरी. संकटे येती परोपरी.
An upright judge has more regard to justice than to man.- Italian.न्यायाधिशाचे चित्त न्यायावरी, नसतें लहान थोरावरीं.
Anger and haste hinder good counsel.घाबरा असून अतिक्रुध्द. त्याची मसलत होईना सिध्द.
Anger begins with folly,and ends with the repentance.- Greek.अज्ञानानें क्रोध येतो, पुढे पाश्चातापानें जातो.
Anger dieth quickly with a good man.चांगल्या नरा राग येतो, क्षणमात्रे दूर होतो.
Anger is often more hurtful than the injury that caused it.क्रोधापासून अपकार होतो, त्यापेक्षां क्रोध अधिक जाचतो.
Anger may glance into the breast of a wise man but rests only in the bosom of fools.क्रोध शहाण्या अंगी अल्प असतो, मूर्खा पोटी सर्वदा वास करितो.
Angry men and drunken men,during the fit,are distracted.मद्यपी आणि कोपिष्ट, अमलानें बुध्दि भ्रष्ट.
Any kind of government is better than no government at all.कसलें तरी राज्य असावें, बंडामध्यें नराहार्वे.
Apelles was not a master painter the first day.चितारी दिवसीं एका, तयार होत नाहीं ऐका.
Apothecaries would not give pills in sugar unless they were bitter.कडू मात्रेचें सेवन, साखरेंत सांगती वैद्य जाण.
Application in youth makes old age comfortable.तरूणपमीं जो व्यासंगी, म्हातारपणीं तो सुखासंगी.
Apply to yourself to learning and honest pursuits.विद्या बरी अभ्यासावी, नीति तशीच चालवावी.
Argue not with those who delight in quarrels.भांडखोराशी मौन धरीं, तें बहु होय हितकारी.
Argus at home, but a mole abroad.घरांत वाघासमान, बाहेर कोल्हा जाण.
Arrangement prevents trouble and makes task easy.बंदोबस्ते श्रम न पडती, सुखें कार्यें घडून येतीं.
Arrogance is the obstruction of wisdom.अहंकाराचे मुळें, ज्ञानास लागे खुळें.
Art is gained by great labour and industry.परिश्रमाचें बळे, कला कौशल्य केलें.
As a bird is known by his note, so is a man by his discourse.स्वरेंपरीक्षा पाखराची, बोलण्यानें मनुष्याची. म्ह॰ मन जाणावें बोलानें, झाड जाणावें फुलानें.
As bird that wandereth from her nest, so is a man that wandereth from his place.- Scriptural.कोटें सोडून पक्षी भ्रमण करीतो, तैसा मनुष्य स्थान सोडूनियां जातो.
As a dog returneth to his vomit, so a fool returneth to his folly.- Scriptural.कुत्रा आपले ओकीं परतयेतो, तैसा मूर्ख स्वाभावावर जातो.
As a vessel is known by the sound, so men are proved by their speeches.- Greek.मडकें कळतें वाजविण्यानें, मानवीं परीक्षा बोलण्यानें.
As a wolf is like a dog, so is a flatterer like a friend.लांडगा दिसतो कुत्र्यासारिखा, तैसा आर्जवी मित्र लेखा.
As is the tree,so is the fruit.यथा बीजं, तथांकुरः गु॰ जेवो वड तेवा टेटा, ने बाप जेवा बेटा.
As is the workman, so is the work.जैसा कामकरी, तैसें काम करी.
As life without learning is unpleasant,so learning without wisdom is unprofitable.विद्या विना संसार नाहीं सफळ, बुध्दि विना विद्या नाहीं अनुकूळ.
As long as man has money,he will have friends and flatterers.असतील शितें, तर मिळतील भुतें. अ॰ सोयरेधायरे संपत्तिचे लोक, निर्वाणीचा एक पांडुरंग.
As long lives a merry heart as a sad.उल्हास आणि उदासपणा, अंतःकरणीं समान जाणा.
As meekness moderates anger, so clemency moderates punishment.विनय क्रोधा कमी धरवी, करूणा शासन कमी करवी.
As sight in the eye, so is the mind in the soul.- Greek.डोळ्या अवलोकन साह्ते, जिवां तैसें मन आहे.
As the mine,so is the soil.जाती तशी पुती, खाण तशी माती.
As the old cock crows, so crows the young.म्हातारे कोंबडे आरवती, तैसें पिलें पाहूनिया शिकतीं. अ॰ वडील जैसें आचरती, तैसें मुलें सहज करितीं.
As the shadow follows the body, so good deeds accompany fame.छाया देहातें सोडीना, कृति कीर्तीतें मोडीना.
As the touch-stone trieth gold,so gold trieth men.परिक्षा करी कसोटी सोन्याची, द्रव्यानें होय मानवाची.
As vice is eradicated, virtue will spring up and flourish.समूळ दुर्गुण गेल्यावरी, सद्रुण मनीं संचार करी.
As virtue is its own reward,so vice is its own punishment.सद्रुण हेंचि प्रतिदान, दुर्गुण तेंचि शासन.
As water poured on an inverted pitcher, so is instruction to deaf ear.- Oriental.उपडे घड्यावर पाणी, बहिऱ्या जवळ कहाणी. हिं॰ फथरपर पाणी पडे भीजे पण भीने नही, मूरखसें गीयान कहे बुझे पण रीझेनही.
As we know not what evil may befall ourselves, it is very unbecoming to mock others.नकळे काय काय अरिष्टें येतीं या भोगा, वास्तव हासूं नयेरे दुसऱ्याच्या दैवयोगा.
As the wind blows,you must set your sails.वारें जैसें लागणे, तैसें शिडातें हाकारणें. अ॰ प्रसंगा प्रमाणें, चालावें सर्वांने.
As you are never sure of an hour, never squander away a minute.क्षणाचा भरवसा नमानावा, काळ व्यर्थ नघालवावा. सं॰ क्षणंचित्तं क्षणंवित्तं क्षणंजीवती मानवः
As you give, so you will get.- Oriental.देवेगा, सोपावेगा.
As you make your bed, so you must lie on it.- Scotch.अंथरूण पाहून पाय पसरा, आदा पाहून खर्च करा.
As you salute, you will be saluted.- Italian.आदरासी प्रत्यादर, शठ देखून शाठ्यकर.
As you sow, so you shall reap.जैसा बोना, वैसा उगाना. म्ह॰ यथा श्रम तथा लाभ.
Ask thy purse what thou shouldst buy.पैक्याचा पाहूनिया सुमार, मग खरेदी स्वीकार.
Aspiring to things beyond their reach,is the ruin of many.दुर्लभाची आशा धरिती, आपल्या हिता दूर करिती.
Assiduity in labour produces riches and fame.उद्योगातें करी श्रमानें, त्याला सर्वही मिळे क्रमाने. अ॰ उद्योग्याचे घरीं, लक्ष्मी नांदे परोपरी.
At the gate where suspicion enters, love goes out.संशय शत्रु प्रवेशतो, प्रेमभाव तेव्हां पळतो.
At the working- man’s house hunger looks in, but dares not enter.उद्योग्याचे घरीं, क्षुधा प्रवेश नकरी.
At weddings and funerals, friends are discerned from kinsfolk.लग्नीवऱ्हाडी स्मशानी, मित्र परिक्षा त्यास्थानीं.
Avarice increases with wealth.- Italian.पैका मिळे जैसा, लोभ वाढे तैसा.
Avarice is always in want and never satisfied.धरी लोभ जो सर्वदा, त्याची तृप्ती नहोय कदा.
Avarice is always poor, but poor by her own fault.लोभी राहे कंगालपणें, कंगाल होय आपले गुणें. पु॰ असून पैका गांठी, नखाई पुरता पोटी.
Avarice makes us blind.लोभामुळे अंध होतो, भलत्याठायीं बांधला जातो.
Avoid a slanderer, as you would a scorpion.चहाडखोरा न आदरी, विंचवा परी त्याग करी.
Avoid that which you blame in others.आपला दोष सोडी, मग दुजाचा खोडी.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *